FERKIEZINGSPROGRAMMA 2018-2022

Met ingang fan 1 jannewary 2018 is de gemeente Waddenhoek 'n fait. Ontstaan út de gemeentes Franekeradeel, Menameradeel, 't Bildt en 'n part fan de gemeente Littenseradeel. Naast de stâd Franeker bestaat de nije gemeente dan út 40 kernen, de buurtskappen niet metrekend. Dat deuze skaalfergroating syn infloed het op de nije bestuursform, is 't loochise gefolg. Dat sil de norige andacht hewwe motte en die andacht mot ok opaist worre. Wat foor de FNP en Frije Bilkerts niet feranderd is, dat wij na 1 jannewary 2018 as FNP de belangen fan de inweuners fan de nije gemeente like intînsyf ferteugenwoordige en útdrage sille as in de eerdere gemeentes. Frije Bilkerts onderstreekt de seuven kernwaarden fan de FNP. 't Bildts aigene is in de nije FNP-fraksy in fertroude hannen.

 

DE FNP FERBYNT

 

1. Openbaar bestuur

Foor 't gemeentebestuur binne de dorpsbelangen en wykbesturen 't eerste anspreekpunt. Sij hewwe 'n koördinerende rôl in hur aigen buurt. Dorpskoördinatoren sorge foor korte linen tussen dorp en gemeente. Wethouwers en amtners hewwe kinnis fan lokale saken en make bij 't ontwikkelen fan belaid gebrúk fan de kinnis en kunde fanút de gemeenskap. Wij dage inweuners út en geve rúmte om met nije inisjativen an de slag te gaan. 't Dorps- en wykfôns is derbij onmisber foor 't realiseren fan projekten. Elk dorp en elke stadswyk krijt jaarliks per inweuner 'n bedrag foor soanoemde klaine wînsen.
't Gemeentebestuur kin him in de belevingswereld fan de jongeren ferplaatse. 

Om de jongeren bij de polityk, en dermet bij de gemeentskap, te betrekken, krijt Waddenhoek 'n jongeren-parlemint.

Pompebled


De FNP ferbynt ôns inweuners met 't gemeentebestuur en de amtners.


# De gemeente brúkt de kinnis en kunde fan ôns inweuners

# Elk dorp het 'n aigen ontmoetingsrúmte

# Onderhoudsbudzjet foor dorpshúzzen

# Elk dorp krijt 'n budzjet foor klaine wînsen

# 'n Dorps- en wykfôns foor projekten

 

2. 'n Failige en gesonde weunomgeving

De dienstferliening deur 't dorpenfolgsysteem en 't klachtenloket lait op 'n hoog nivo. Wij late de saken niet sloere. De (wyk)plisy is sichtber in de stâd en de dorpen en bepaalt met de gemeenteraad de speerpunten fan 't belaid. BOA's (Bijzondere Opsporing Ambtenaar) kinne prosesferbaal opmake bij miljeu-overtredings as 't niet oprêden fan honnestront, 't sloere laten fan ôffal en meer fan dutsoort saken. Inweuners binne útteraard sels ferantwoordlik foor hur leefomgeving. De FNP wil gyn gas- en soutwinning op 't fastelând. De bestaande winning op lând mot soa gau mooglik stopset worre.'t Gebiedsproses mot folledig útfoerd worre.

Pompebled


De FNP ferbynt plisy, BOA's en inweuners an 'n goed weunklimaat.


# Metnander ferantwoordlik foor ôns weunomgeving

# Gyn gas- en soutwinning op lând

 

3. Ferkeer en ferfoer en beheer openbaar groen

Ons diken, fytspâden en waterwegen motte 'n goed kwaliteitsnivo hewwe. Failige fytsroetes hewwe prioriteit. D'r komt 'n evaluasyprogramma hoe om te gaan met 't groate lândbouferkeer. Skoalen, en 't amtlik hoofdplak Franeker, motte goed beraikber weze met 't openbaar ferfoer. De trainferbining Luwt-Harlingen het 'n twee-keer-in-'t-uurferbining en doet alle stasjons an.

Klaine faarwegen motte goed befaarber en goed bewegwizerd weze.

De FNP wil 'n duursem belaidsplan openbaar groen. 't Bermbeheer gebeurt tena op 'n ekologise wize. Blommen, bijen en flinders kinne soa weer werom komme in ôns leefomgeving. De gemeente doet met an de jaarlikse boomfeestdâg en sorgt met de natuurorganisasys en onderwiiskoepels foor natuur- en miljeu-edukasy in Waddenhoek.

Pompebled


De FNP ferbynt 't onderwiis met goed openbaar ferfoer en het sorg foor de groene rúmte.

 

# 'n Toeganglik openbaar ferfoer foor idereen

# Natuur- en miljeu-edukasy met natuurorganisasys

# 'n Jaarlikse boomfeestdâg met skoalkines

# Blomrike berms

# Boerepâden in ere houwe

 

4.Ekonomise saken en toerisme

Gemeente, bedriifsleven en onderwiisinstellings ferbine hur om de werkgelegenhyd te beforderen. De bedriifskontaktamtner het 'n hoge kinnis fan de wînsen en problemen fan 't bedriifsleven. Waddenhoek wort de MKB-fryndlikste gemeente fan Frysland. In 't anbestedingsbelaid wort in 't eerste plak sien na bedriven in ôns gemeente en de regio. Bedriifsterrainen worre goed onderhouwen en bestaande bedriven worre soa mooglik fasiliteerd om deur te groeien. 't Búttengebied kin diene as broedplak foor nije bedrivighyd. Hier kinne ok forms fan sorgtoerisme ontwikkeld worre. Glâsfezel in 't búttengebied is derfoor 'n feraiste.

De FNP wil nije inisjativen in de landbou graag steune (natuurinklusive landbou, soute teelt). De nije omgevingsfizy foor Waddenhoek mot foor evenwicht sorge tussen landskap en landbou. Met de nijste útbraidingsplannen foor glâstúnbou bij Seksbierum (50 ha) kin der 'n punt achter set worre. De FNP is teugen feerdere útbraiding.

Rekreasybedriven binne ferantwoordlik foor 't toeristys produkt. De FNP staat open foor ferbreding fan dat produkt, as ok 'beleving fan de donkerens en 't firmamint'. De gemeente sorgt foor (finansjele) steun in de ‘marketing’ fan "Bestemming Noardwest".

 

Pompebled


De FNP ferbynt bedriven, onderwiis, inweuners en besoekers an Waddenhoek.

 

# “Bestemming Noardwest” wort topprioriteit

# Waddenhoek wort de MKB-fryndlikste gemeente fan Frysland

# Elfstedenroete wort feerder ontwikkeld

# Dorpen worre ansloaten op de Elfstedenfaarroete

# Martinitoren Franeker as útsichtpunt

# 'n Observatorium bij de seedyk

 

5. Onderwiis

't Basis- en middelbaar onderwiis geeft alle kines folop mooglikheden om hur talinten te ontwikkelen. Foor ôns kines binne brede samenwerkingsskoalen fan belang foor 't geven fan goed onderwiis. Meertaligens (Nederlâns, Frys-Bildts, Ingels) maakt der onderdeel fan út. Duurseme húsfesting is derbij 'n basisais. Foor 'n goeie beraikberens binne failige fytsroetes fan groat belang. Mochten d'r dorpsskoalen slútte motte, dan komt d'r 'n toeganklik ferfoerssysteem. De kosten foor 't leerlingeferfoer worre beperkt tot 't spesjaal onderwiis. De gemeente sorgt foor foor goeie akkomodasys foor bewegingsonderwiis. 't (Ferplicht) skoalswimmen krijt, soa fynt de FNP, 'n folwaardig plak in 't bewegingsonderwiis.

Bedriifsleven, (middelbaar) onderwiis en gemeente werke samen om de jeugd 'n goeie oplaiding te geven en foor 'n baan in de regio te sorgen.

 

Pompebled


De FNP ferbynt goed onderwiis an brede en beraikbere samenwerkingsskoalen.

 

# Jongeren motte hur plak fine kinne in de regio

# Bedriifsleven en onderwiis werke samen foor 'n evenwichtige fraag en anbod sitewasy

# 't Skoalswimmen krijt 'n plak in 't bewegingsonderwiis.

 

6. Taal, kultuur en sport

Waddenhoek is ryk an taal, kultuur en sport. 't Frys en 't Bildts binne levende talen. De gemeente befordert 't brúkken derfan, ok in 't onderwiis. Met de kinnis en inbring fan 't fereningsleven stelle wij 'n kultuurnota fast, der't ok 't Bildtsaigene 'n plak in krijt. Theater de Koornbeurs het 'n bovenregionale funksy en set hur foor de kultuur gemeentebreed in.

De kultuurhistory úttert hur in Waddenhoek in tal fan gebouwen en waardefolle (landskaps)objekten. Wij wille dut beware met gemeentlik monumintenbelaid.

Waddenhoek is 't sintrum fan de Frise sporten. Sport is belangryk foor jong en oud, elkeneen mot metdoen kinne. Polsstokfeerspringen, kaatsen, Frys dammen en kooitsytipelen ferdiene besonder gemeentlik omdinken. De ferkiezing fan sportman, sportfrou en sportploeg en talint fan 't jaar wort ok in Waddenhoek jaarliks houwen.

Korpsen, teneel, openluchtspeulen en tintoanstellings binne ryk ferteugenwoordigd in Waddenhoek. De FNP wil deuze saken fasthouwe foor de toekomst. Hier past 'n professjonele oplaiding bij en dut fraagt om 'n kultuurnota der’t in fastlaid wort wat wij de kommende jaren op dut gebied beraike wille.

 

Pompebled


De FNP steunt taal, kultuur en sport om de ferbinende funksy in Waddenhoek.

 

# D'r komt 'n Frise sport- en kultuurweek in Waddenhoek

 

7. Soasjaal belaid en folksgesondhyd

In 't foorste plak streve wij naar 'n gemeenskap werin at d’r na nander omsien wort. Dernaast krijt de gemeente hur aigen Soasjale Dienst werom en wort d'r 'n rúmhartig soasjaal belaid foerd. De regelgeving wort op dut terrain kritys teugen 't licht houwen. De metwerkers spreke de taal fan de inweuners en besien met de mînsen thús wat se norig binne.

De FNP wil foldoen an de wetlike taakstelling at 't gaat om 't beskikber stellen fan húzzen foor statushouwers. Derbij kinne partikuliere inisjativen anmoedigd worre. Wel is de FNP fan bedinken dat op de begelaiding en integrasy fan deuze nije Friezen feul beter stuurd worre mot.

Streeksintrum De Skûle ontwikkelt in samenwerking met lokale organisasys foor de hele gemeente 't jeugd- en jongerenwerk, 't frijwilligers- en ouwerenwerk. De sintrale bibletheek het soawel 'n soasjale as 'n edukative funksy en sorgt foor leesbefordering in 't onderwiis.

'n Aigen ontmoetingsplak foor de jeugd (keet) is onder strikte reglemintering toestaan. Middels 'n 'jongerenparlemint' kin de jeugd hur aigen inbring in de gemeentepolityk hewwe.

In de leste jaren fan hur werkseme karriêre motte ouweren meer mooglikheden hewwe foor 'n pesisy as begelaider. Ok wille wij ouweren stimulere om nag 'n aktyf plak in de maartskappij in te nimmen (as frijwilliger, maar ok as betaalde kracht). Ouweren met 'n sorgfraag krije fral omdinken at 't gaat om ontspanning, dagbesteding en 't (selsstannig) weunen. De sorg mot soa feul mooglik desintraal organiseerd worre, met soa min mooglik 'apperaatskosten'.

 

Pompebled


De FNP ferbynt hur soasjaal belaid met mînsen die't omdinken norig hewwe.

 

# Ontmoetingsplakken foor de jongeren

# Jongerenparlemint

# Sorg dicht bij de mînsen

 

8. Miljeu

Gemeente Waddenhoek mot ambisy toane foor 'n gesond en skoan miljeu. Wij wille in 2040 enerzy-neutraal weze. Om dat te beraiken stelle wy 'n enerzy-koördinator an die't inweuners, enerzykorporasys en ondernimmers foorlicht en stimuleert om ôns doel te beraiken. Sonnepanelen motte fooral 'n plak krije op bedriifspanden en lêgboksstâlen.

Foor 't hele grondgebied fan de gemeente wort ´n ferlichtingsplan opsteld. Derin past ´n enerzysúnnige openbare ferlichting, die´t goed is foor mîns en dier. Fansels wort hier reken houwen met ferkeers- en soasjale failigens. Waddenhoek wil 'n gemeente met soa min mooglik lichtfergriemen weze – wat dut angaat de meest donkere gemeente fan Frysland. Licht, der´t ´t norig is, donker, der´t ´t kin.

Omswevend ôffal is ´n groate ergernis en poermin foor ´t miljeu. De opskoandagen worre met skoalen en dorpsbelangen in Waddenhoek oppakt. De gemeente beloant dorpen en stadswiken, der’t de inweuners hur omgeving skoan houwe.

 

Pompebled


De FNP ferbynt hur enerzy an ´n gesond en skoan miljeu.

 

# Enerzyneutrale gemeente in 2040

# Lichtfergrieming wort anpakt

 

9. Rúmtlike ordening en folkshúsfesting

De open rúmte is een fan de aigenskappen fan Waddenhoek. De FNP folgt 't provinsjaal wynmôlnbelaid – gyn nije môlns op 't lând. Ondernimmers krije rúmte om te groeien, maar landskaplike inpassing is feraist. Fersútterde gebouwen motte opknapt of ôfbroken worre. Bedriifsterrainen worre in overlêg met ondernimmers bij de tiid houwen.


Fooral foor jongeren en mînsen met legere inkommens en statushouwers motte d´r genog soasjale huurweunings weze. Wij biede rúmte an besondere bouforms, bijgelyks ‘Tiny Houses’. Foor nijbou wort eerst sien na inbraidingslokasys. Foor de stâd en de groatere dorpen komt ´n bouprogramma foor ouwerenhúsfesting met mooglikheden foor sorg. De regelgeving wort kritys teugen ´t licht houwen – wij lêge de ferantwoordlikhyd foor de kwaliteit fan de weunomgeving foor´n groat part in hannen fan de inweuners del. De FNP wil meer omdinken geve an de toeganklikhyd fan 't openbaar gebied en gebouwen foor mînsen met 'n beperking (skoetmobylfrindlik).

 

Pompebled


De FNP ferbynt de doelgroepen met ´n weuningbouprogramma op maat.

 

# Betaalbere weunings foor starters

# ´Rotte kiezen´ worre anpakt

# Ouwerenhúsfesting met sorg op maat

# Fernijende bouforms binne mooglik

 

10. Finânsys en bedriifsfoering

Finansjeel trekke wij ´t sail niet hoger dan de mast. An ´n slúttende meerjarenbegroating worre gyn konsessys deen, maar d´r mot wel finansjele rúmte weze foor nij belaid. De burger mot op termyn foordeel (legere belastingtariven) hewwe fan de skaalgroatte fan de nije gemeente. Gemeente Waddenhoek het 'n rejele reserve om risiko's met ôf te dekken. D'r wort in Waddenhoek gyn toeristebelasting infoerd.

´t Amtlik apparaat is toerust op hur taken, maar niet groater as noadsaaklik. ´n Fleksibele skil fan 10% is wînslik. ´n Goed oplaidingsbudzjet is noadsaaklik om soafeul mooglik kinnis en kunde in aigen huus te hewwen. De eerste jaren mot d´r infesteerd worre om de kulturen fan drie organisasys bijnander te bringen. Fan amtners wort ferwacht dat sij nijsgierig binne naar ôns gebied, talen en gebrúkken. De kontaktamtners brúkke (prate en skrive)
t Frys/Bildts.

 

Pompebled


De FNP ferbynt hur an ´n solide finansjeel belaid.

 

# Finansjele rúmte foor nij belaid

# Drie kulturen – een organisasy

# Skaalfoordelen laide tot legere tariven

 



Downloads:
Ferkiezingsprogramma FNP waadhoeke 2018 2022 bildts.pdf


2019 FNP Fryslân - Disclaimer